Grand Theft Auto

Beschrijving

De oorspronkelijke Grand Theft Auto was aanvankelijk bedoeld als een politiesimulator, maar werd in de conceptfase omgevormd tot een spel dat spelers de vrijheid gaf om de criminele kant te verkennen. Het resultaat is een chaotische, brutale sandbox die de basis legde voor een van de meest invloedrijke gamereeksen aller tijden.

De gameplay van GTA ontvouwt zich vanuit een vogelperspectief, met korrelige graphics en een grimmige stedelijke esthetiek. Je steelt auto’s, ontwijkt de politie, voert missies uit voor misdaadsyndicaten en verzamelt punten door vernietiging en chaos. Het spel speelt zich af in drie steden: Liberty City, San Andreas en Vice City, losjes gebaseerd op respectievelijk New York, San Francisco en Miami. Binnen elke stad hanteert het spel een niet-lineair voortgangssysteem. Missies werden via telefooncellen aangeboden en spelers moesten miljoenen punten verzamelen om nieuwe gebieden en hoofdstukken te ontgrendelen.

De toon van het spel was anarchistisch en satirisch, met overdreven geweld, eigenzinnige radiostations en een soundtrack met originele nummers zoals ‘Grand Theft Auto’ van Da Shootaz. Ondanks de rudimentaire beelden en houterige besturing werd GTA geprezen om zijn open ontwerp en groeide het uit tot een commercieel succes. Het riep ook controverse op vanwege de gewelddadige inhoud, wat nog eens werd versterkt door een doelbewust provocerende marketingcampagne van publicist Max Clifford. Toen ik de game vlak na de lancering in handen kreeg, was het geweld onmiskenbaar een groot deel van de aantrekkingskracht.

Deze originele versies van GTA werden geleverd in de kenmerkende ‘large box’ pc-verpakking, met daarin een cd-rom in een jewelcase en documentatie, inclusief een plattegrond. De Britse release vond plaats op 28 november 1997 en het spel ontving zijn classificatie voor de Australische markt op 15 oktober 1997. De twee uitbreidingspakketten GTA: London 1969 en GTA: London 1961 verschenen in 1999 en boden nieuwe missies in een gestileerde versie van het Engeland uit de jaren zestig. Deze behielden de oorspronkelijke engine en gameplay-structuur, maar voegden tijdspecifieke voertuigen en dialogen toe.

Ik kocht de game kort na de release; het was destijds een van de meest vrije open-wereldervaringen, ook al waren de graphics nogal basaal. Een toffe game voor die tijd, maar er was destijds geen enkele aanwijzing voor wat de franchise uiteindelijk zou worden. Destijds, ondanks de open sandbox en het plezier, was het lastig om voorbij de vrij eenvoudige graphics te kijken, zeker nu 3D-gaming op de pc al een grote vlucht had genomen dankzij de vele 3D-accelerators op de markt. Met de kennis van nu kijken we er heel anders naar. De oorspronkelijke GTA wordt nu herinnerd als een gedurfd experiment op het gebied van spelersvrijheid en stedelijke chaos, wat het podium bereidde voor de 3D-formule die in 2001 met Grand Theft Auto III definitief doorbrak.